De welvaartsjaren: 1950-1970

Wederopbouw
De Koude Oorlog
The American Dream
Jeugdcultuur vanaf de jaren vijftig

Wederopbouw

  • Na de Tweede wereldoorlog werd Duitsland verdeeld in vier bezettingszones. De nog aanwezige industrie werd geplunderd (met name door de Russen). Engeland en de VS zonden noodhulp, om te voorkomen dat een deel van de Europeanen alsnog zou verhongeren.
  • Behalve miljoenen doden hadden de oorlogshandelingen massale verwoestingen aangericht (woningen, industrie en infrastructuur), die in circa vijf jaar wederopbouw grotendeels werden hersteld. Overheden probeerden de zwarte handel, inflatie en stakingen te bestrijden door geldzuiveringen en rantsoenering van schaarse producten, en daarnaast een begin te maken met een sociaal voorzieningenstelsel. Bovendien moest Europa 12 miljoen vluchtelingen zien te huisvesten.
  • Dankzij de bloeiende Amerikaanse economie kon het Marshallplan worden bekostigd, waarmee de Europese economieën op gang werden gebracht. Vooral Duitsland kwam er economisch sterk bovenop.

Leg uit



1946: een Belgische zuster deelt voedsel uit van de UNRRA. Deze noodhulp bestond uit voedsel, medicijnen en landbouwproducten (graan) en was de voorloper van het Marshallplan.



Het succes van Volkswagen veroverde de wereld. In 1955 rolde de miljoenste Kever van de band. het model werd in de jaren '90 nog in Mexico geproduceerd.

De Koude Oorlog

  • De Marshallhulp had Europa verdeeld in een rijk Westen en een reeks communistische satellietstaten in het Oostblok. Moskou trad verschillende malen met militair geweld op tegen democratisch verzet.
  • De dreiging vanuit de Sovjet-Unie en China leidde in de VS onder senator McCarthy tot een heksenjacht op vermeende linkse sympathisanten. Verschillende malen raakte Amerika betrokken bij conflicten, in Korea, Cuba en Vietnam. Tegen deze laatste hield de vredesbeweging felle demonstraties.

Leg uit

1953: betogers in Berlijn gooien stenen naar de Russische tanks.

The American dream

  • Door de alsmaar stijgende welvaart ontstond, gevoed door de media, in de Amerikaanse middenklasse een leefstijl gericht op comfort en amusement. Daarbij hoorden talloze luxe consumptieartikelen, zoals de gezinsauto.
  • Miljoenen Amerikanen vertrokken naar de voorsteden. Daar verrezen in hoog tempo nieuwbouwwijken, vaak bestaande uit prefab woningen (Levittowns).
  • Achter de fašade van welvaart en luxe stak in werkelijkheid een zeer conservatieve maatschappij. In overheidscampagnes werd een gelukkig gezinsleven als het ideaal gepresenteerd. Veel werd veel gedaan om de schijn van 'being perfect' op te houden. CarriŔremogelijkheden voor vrouwen werden beperkt. In plaats daarvan moesten zij zich in dienst stellen van man en kinderen, om 'de toekomst van Amerika veilig te stellen'.

Leg uit

Linktip: enorm veel beeldmateriaal uit de fifties (foto's, advertenties) zie www.plan59.com


Filmstills uit Trouble in Tahiti, een musical uit 1952 van Leonard Bernstein (hier in de filmversie van Tom Cairn uit 2001). Het verhaal gaat over een jong gezinnetje in een Amerikaanse voorstad. Ondanks de sfeer van optimisme, succes en welvaart  zien Sam en Dinah hun relatie stuklopen door communicatieproblemen.

Jeugdcultuur vanaf de jaren vijftig

  • Jongeren werden vanaf 1955 steeds onafhankelijker en mondiger ten opzichte van hun ouders. Zij hadden geld voor luxe, image-building artikelen. Hun veranderlijke, be´nvloedbare smaak maakte hen een commercieel doelwit van de amusements- en kledingindustrie.
  • Andere jongeren verzetten zich tegen de commerciŰle mainstream. Zij hadden kritiek op de burgerlijke moraal en de consumptiemaatschappij en experimenteerden met alternatieve opvattingen en leefstijlen. Zo ontstonden subculturen als de nozems, existentialisten en de hippies.

Leg uit



Jimi Hendrix betovert op het Woodstock Festival het publiek
met zijn versie van The Star-Spangled Banner. Bethel, New York,
17 augustus 1969.

Top